Tôi đang ở đây, chung quanh là những kỳ quan vĩ đại nhất của tự nhiên.
Một cấu trúc sống quá to lớn, có thể nhìn thấy từ không gian.
Rạn san hô Great Barrier. Rạn san hô Great Barrier là hệ thống đá ngầm san hô lớn nhất thế giới, bao gồm khoảng chừng 3.000 tảng đá ngầm riêng rẽ và 900 hòn đảo, kéo dài khoảng 2.300 km, bao phủ một vùng có diện tích xấp xỉ 344.400 km². Wikipedia
Là nhà của một trong những quần thể lạ thường về các loài động vật trên hành tinh.
'Tôi đã hứng thú với nó hầu như 60 năm rồi.'
Ở đây, không biết có bao nhiêu loài được tìm thấy.
Và các nhà khoa học đã có những khám phá đáng ngạc nhiên
về các loài sinh vật mà chúng ta nghĩ là chúng ta đã biết.
'Trong loạt phim này, chiếc tàu khảo sát của chúng tôi, tàu Alucia,
'sẽ cho phép khám phá rạn san hô như chưa từng thấy trước đây.'
Sử dụng những công nghệ mới nhất, chúng ta sẽ khám phá những chiều sâu huyền bí.
Chưa ai đã có thể lặn sâu như thế này ở rạn san hô Great Barrier.
Chúng ta sẽ học được những nguồn gốc gây kinh ngạc.
Và khám phá làm sao những quần thể đa dạng
đã được tạo ra từ từ những vật thể nhỏ nhất ở rạn san hô này.
Đồng thời cũng sẽ thăm viếng những động vật gây ấn tượng nhất trên hành tinh.
Một hệ sinh thái có một không hai.
Sống còn đối với các đại dương của chúng ta.
Và đáng ngạc nhiên là, chúng ta vẫn chưa khám phá được nhiều điều bí mật.
RẠN SAN HÔ GREAT BARRIER VỚI DAVID ATTENBOROUGH
NHỮNG KẺ KIẾN TẠO
Rạn san hô Great Barrier Reef nằm trên bờ biển đông bắc của nước Úc.
Nó dài 2.300km...
...và chỗ rộng nhất, 25km.
Nó chứa gần 3,000 cá thể san hô...
...và 900 hòn đảo.
Và đối với chúng ta, nó thực sự
là nơi lạ thường nhất hành tinh.
Mọi người nói với tôi,
"Điều gì là huyền diệu nhất anh đã thấy trong cuộc đời?
"Khoảnh khắc nào là huyền diệu nhất trong cuộc đời làm nhà tự nhiên học của anh?"
Và tôi luôn luôn nói, đó là lần đầu tiên khi tôi đeo mặt nạ thở vào
và lặn xuống bên dưới nước
di chuyển theo ba chiều trong không gian như có chiếc vi bên mình
và đột nhiên thấy được những sinh vật tuyệt vời đầy màu sắc
sống thành những quần thể nơi đây.
Đó là những điều gây sửng sốt nhất.
Một vẻ đẹp không dễ dàng quên.
Lần đầu tiên tôi đến rạn san hô Great Barrier đã gần 60 năm rồi.
Và tôi nhớ rất rõ mình đã ngạc nhiên như thế nào
khi đã thấy tính đa dạng của cuộc sống.
Nhưng hôm nay, chúng tôi đã có cách để xem rạn san hô,
một phương cách đầy kỹ thuật, chưa từng có trước đây
và đã cho chúng ta những cái nhìn hoàn toàn mới của nơi tuyệt diệu này,
chắc chắn nó là kho báu vĩ đại nhất của thế giới tự nhiên.
'Bây giờ tôi đã trở lại.
'Và mang tôi đi trong cuộc hành trình này là tàu Alucia,
'là chiếc tàu thám hiểm dài 56m với trang thiết bị hiện đại nhất.
'Dành cho chuyến thám hiểm này, chúng tôi được tài trợ một phương tiện
'cho phép tới được tất cả các ngóc ngách của rạn san hô Great Barrier.'
Trên tàu là một đội các chuyên viên.
Và đối với những phương tiện sử dụng theo ý muốn, tất cả là những kỹ thuật tân tiến nhất.
Sứ mệnh của chúng tôi là phát hiện ra một thế giới bí mật
và phải hoàn thành những chuyến lặn biển
chưa từng có trước đây trên rạn Great Barrier.
Nhưng để làm điều đó, chúng tôi phải mang theo những thiết bị đặc biệt.
Đây là chiếc tàu ngầm Triton.
Với khả năng lặn hiện đại nhất.
Và việc đầu tiên là mang nó xuống nước.
Đội trưởng đội lặn, Buck Taylor, sẽ lãnh đạo cả đội.
Với thành tích 2,000 lần lặn biển, sự thành thạo của anh ấy là vô song.
Trong khi đội quay phim của chúng tôi lắp ráp cho tàu lặn
với không ít hơn 8 máy quay,
Buck tập hợp đội lặn lại
tóm tắt rằng chúng tôi sẽ đi trước.
COMPUTER: "Xin đón chào đội lặn tàu MV Alucia..."
'Tàu lặn cho phép những cơ hội quay phim đẹp mắt nhất,
'nhưng nó cũng không phải là không nguy hiểm.'
Đến với các thiết bị cứu hộ,
Tôi đã ở trong tàu ngầm với bên cạnh là nước,
Trong tàu ngầm cũng có vật dễ cháy.
MÁY TÍNH: "Xin đừng hút thuốc, cẩn thận các vật cháy..."
'Đồng thời với những mối hiểm nguy này, Buck cũng buộc thiết lập
'một trong những giới hạn riêng tư cho cuộc sống dưới nước.'
Chúng tôi cũng tạo điều kiện thuận lợi với một nhà vệ sinh trên tàu.
Rõ ràng là nó rất hạn chế, không thể riêng tư được,
nên chúng ta sẽ sẽ có một số khăn lau mang theo bên mình.
Hầu như phải chú ý khi đi vệ sinh
trong chiếc tàu ngầm chở 3 người có dạng cầu
mà đường kính dưới 2m. Nó hết sức riêng tư.
Chỉ có sáu bàn chân của 3 người...
Chúng ta có các máy quay hướng theo mỗi hướng.
Tốt rồi. Xin cảm ơn.
Cảm ơn rất nhiều. Tôi rất đang trông đợi để đi cùng nó.
Sứ mệnh đầu tiên của tàu Alucia
là mang chúng tôi đến rạn san hô Great Barrier
ở phương bắc.
Đó là một vùng có vẻ đẹp nổi bật
và là nơi hoàn hảo để bắt đầu chuyến thám hiểm của chúng tôi.
Câu chuyện về rạn san hô Great Barrier
bắt đầu với cư dân quan trọng nhất của nó, bản thân các dải san hô.
Ẩn sâu bên trong các cấu trúc phân nhánh này
là hằng ngàn các sinh vật li ti, kẻ kiến tạo nên dải san hô này.
Chúng đã rất nổi tiếng.
Cùng với nhau, chúng xây dựng một cấu trúc sống to lớn nhất trên trái đất.
Nhưng những sinh vật san hô đầy quyến rũ này chỉ hoạt động về đêm.
Nên để thu được các hình ảnh của chúng,
chúng tôi phải làm một việc trước đây chưa từng có.
Tối nay các chuyên viên lặn, các nhà khoa học
các nhà làm chương trình, thí dụ như tôi
tụ họp lại với nhau để quan sát cận cảnh và kéo dài
ở rạn san hô vào ban đêm mà có lẽ chưa có tiền lệ bao giờ.
Khi tôi đến đây 60 năm trước,
ý định lặn vào ban đêm hầu như không thể chấp nhận được.
Nó có vẻ đối với tôi, một kẻ mới vào nghề, như thế là quá nguy hiểm.
Nhưng bây giờ kỹ thuật đã giúp đỡ tôi.
'Khi tôi vào bên trong, Buck và đội giúp đỡ,
'vẫn còn bên ngoài, trên tàu Alucia,
'để bảo đảm mọi việc diễn ra tốt đẹp.'
'Họ đã mất nhiều tháng để chuẩn bị cho giây phút này.'
'Chiếc tàu ngầm của chúng tôi, được đội quay phim đặt tên là Nadir (Thiên đế),
'dĩ nhiên, có khả năng lặn bất kỳ đâu trên thế giới.
'Nó đã lặn xuống phần sâu nhất của đại dương,
'nhưng nó chưa bao giờ được thăm viếng Barrier Reef.
'Đây là lần đầu tiên của tất cả chúng tôi.
'Nhưng trước khi chúng tôi đi bất kỳ đâu, chúng tôi cần định vị Nadir
'ở khoảng cách an toàn so với tàu mẹ Alucia.
'Đó là cuộc vận hành quan trọng,
'nhưng cuối cùng, chúng tôi cũng đã sẵn sàng để lên đường.'
S.O. Nadir, đã thả phao. Có thể thở được không?
RADIO: "Rõ, Nadir. Thở được. Thở được.
"Lặn tốt nhé, anh bạn."
'Chìm bên dưới làn sóng là một trải nghiệm rất lạ.
'Bản năng đầu tiên của bạn là giữ nhịp thở.
'Về đêm, rạn san hô là một thế giới ma quái.
'Những con tép nhỏ khiêu vũ dưới ánh sáng.'
Xem kìa! Wow!
'Dưới ánh sáng yếu, có rất nhiều vật không màu,
'nhưng đây vẫn còn là nơi kỳ ảo.'
Ah! Có gì kìa! Một con cá!
'Tàu ngầm cuối cùng cũng đưa chúng tôi xuống độ sâu 300m.
'Bây giờ chúng tôi chỉ đang ở độ sâu 30m,
'nhưng điều đó cũng đã hứng thú cho chuyến đi đầu tiên.'
Trong dòng nước tăm tối này, Buck cần phải cẩn thận
khi chúng tôi di chuyển trước mặt rạn san hô.
Rạn san hô thỉnh thoảng được mô tả như một thành phố biển.
So sánh như thế thực sự là điều lý thú.
Chúng tôi đang ở đây để có cái nhìn cận cảnh về cấu trúc của dải san hô.
Việc xây dựng rạn san hô.
Có hơn 450 loài khác nhau của các rạn san hô.
Những cấu trúc như thực vật ở đây thực sự được làm từ đá vôi.
Và sống bên trong là hằng ngàn cá thể động vật cần cù
gọi là polyp san hô.
Vào ban đêm, nước chung quanh rạn san hô
bị lắp đầy bởi những đám mây các sinh vật nhỏ xíu
gọi là sinh vật phù du.
Kia là những gì san hô đang ăn.
Tự các polyp san hô nhô ra từ các nhánh bằng đá
và bắt đầu mò mẫm trong làn nước bằng các xúc tu.
Để xem chúng đang làm gì, chúng ta cần phải có các máy quay đặc biệt.
Polyp san hô không bao giờ rời bỏ ngôi nhà đá vôi an toàn của chúng,
dù đó là ban đêm.
Nếu có gì để ăn trong tầm với của nó,
các polyp giương các móc xếp thành hàng theo các xúc tu.
Con mồi sẽ choáng váng và bị giết rồi bị kéo vào trong miệng polyp.
Nếu các polyp rời khỏi ngôi nhà của nó, việc đó không còn chính xác nữa.
Việc chích đốt của san hô không dùng cho việc tìm thức ăn.
Chúng cũng dùng để chiến đấu.
Vì chúng mới được khám phá trong thời gian gần đây,
san hô cũng giống như một động vật, phải sống trên một vùng đất nào đó,
nên chúng có tính tranh giành lãnh thổ rất mãnh liệt.
Nhưng để thấy được trận chiến,
bạn phải tăng tốc thời gian.
Polyp của mỗi quần thể cộng tác để chiến đấu với những mảng kề cận.
Như trong một thành phố lớn, khoảng không rất quí giá.
Nếu đối thủ phát triển quá gần, sẽ có chuyện rắc rối xảy ra.
Cuộc chiến đấu có thể kéo dài vài giờ.
Cuộc cạnh tranh rất ác liệt
khi các quần thể san hô xô đẩy với nhau
để giành chỗ ăn mồi.
Khi chúng không bị ngăn chặn bởi cuộc chiến đấu, san hô phải làm điều đó.
'Chúng phải trích xuất chất calcium carbonate ở nước biển xung quanh
'và với chất đó, chúng sẽ xây dựng ngôi nhà của mình.'
Mỗi loài san hô có cách xây nhà riêng.
Và cùng với nhau, cuối cùng chúng tạo ra cả rạn san hô
mang lại nhà cho tất cả các dạng sống khác, cho nhiều sinh vật lớn hơn.
Vào ban đêm, cả rạn san hô giống như một thế giới ngoài mặt đất.
Nhưng khi ở dưới này, chúng ta là những người ngoài hành tinh.
Một con rùa đang lội tới!
Bị quyến rũ bởi ánh sáng của chúng ta.
Đến đây đi nào!
Nó lội thẳng đến chúng ta.
Như thế không tuyệt sao!
'Mặt đối mặt với con rùa xanh
'trong cách xếp đặt này là một đặc quyền hiếm hoi,
'nhưng sự hiện diện của nó ở đây, cùng với những cư dân khác của rạn san hô,
'điều đó chỉ xảy ra nhờ vào những kẻ kiến tạo nên rạn san hô.'
Nó không có vẻ gì lo lắng, phải không?
Chuyện này xảy ra mọi lúc trên rạn san hô này.
Đó là một kết thúc hoàn hảo cho chuyến lặn đầu tiên của tôi.
Đây là lúc chúng tôi trở lại tàu Alucia.
Chúc mừng trở lại.
Lặn xuống rạn san hô vào ban đêm là một trải nghiệm đầy hồi hộp.
Điều mà tôi muốn xem kế tiếp là làm thế nào mà những vật thể san hô nhỏ bé
đã tạo ra một môi trường sống rộng lớn như thế.
Để trả lời cho câu hỏi đó, chúng ta cần xem xét rạn san hô
từ một góc nhìn toàn vẹn.
Ở độ cao này, các bạn có thể bắt đầu đánh giá
kích thước to lớn của rạn san hô Great Barrier.
Nó kéo dài 2,300km, tức 1,400 dặm.
Nó là một cấu trúc sống lớn nhất trên hành tinh.
Những rạn san hô như thế này phải phát triển trên vùng nước nhiệt đới nông
bao quanh các đảo và bờ biển lục địa.
Nhưng có rất ít dải san hô tương xứng với Great Barrier
về cả kích thước lẫn độ phức tạp.
Vậy có gì đặc biệt của bờ biển đông bắc nước Úc?
Mấu chốt của câu trả lời nằm ở kích thước của đáy biển.
Nếu chúng ta gỡ bỏ đại dương,
chúng ta có thể phát hiện lý do tại sao sự tăng trưởng ngoại lệ như thế có thể xảy ra.
Rạn san hô tăng trưởng trên thềm lục địa rất nông.
Qua khỏi đó, sẽ là những dốc đứng đột ngột 2,000m.
Nó định vị trong vùng nước với độ sâu trung bình 35m.
Phía bên ngoài càng xa ánh mặt trời để có thể xuyên thấu với nguồn năng lượng của nó.
Ánh sáng là điều quan trọng có tính quyết định để tạo thành dải san hô
vì chúng phát triển một mối quan hệ đối tác
với loài tảo vi thể -
loài thực vật thực sự phát triển trong mô.
Tảo có một ngôi nhà an toàn
và, giống như tất cả các loài thực vật, khi chúng quang hợp,
chúng sinh ra năng lượng.
Polyp san hô sử dụng năng lượng này để xây dựng ngôi nhà đá vôi cho mình.
Cùng nhau, chúng xây dựng một thành phố dưới nước
ở mức độ hầu như không hiểu được.
Nhưng thật ngạc nhiên, trong vòng 10,000 năm qua,
không có một chút san hô nào ở đây.
Rạn san hô Great Barrier như chúng ta đã biết hôm nay, đơn giản không tồn tại.
Khi nào và như thế nào các quần thể san hô này bắt đầu
là những điều các nhà khoa học chỉ bắt đầu khám phá mới đây.
Nhà địa chất học biển, Tiến sĩ Robin Beaman,
đã dẫn đầu một dự án tham vọng, xem xét tỉ mỉ toàn rạn san hô.
Và dữ liệu của ông ấy đã cho phép chúng ta vẽ lại bản đồ đáy biển.
David, đây là sơ đồ 3 chiều của Great Barrier Reef.
Ở vùng nước sâu, chúng ta sẽ dùng sóng siêu âm,
ở vùng nước nông, chúng ta dùng chùm tia laze dưới mặt nước
để hình dung ra đáy biển.
'Bằng cách tạo mô hình kết hợp trên máy tính và xác định niên đại bằng cacbon đồng vị phóng xạ,
'đội khảo sát của ông ấy đã tái xây dựng
'các giai đoạn trong sự phát triển của Great Barrier.
'Các khảo sát của họ đã giúp nhận diện một sự kiện
'giữa 10,000 và 20,000 năm qua
'có thể giải thích Great Barrier Reef đã được thành lập như thế nào.
'Nhưng thật ngạc nhiên, các nhà khoa học không phải là người duy nhất nói về chuyện này.'
Người bản địa Úc đã đến lục địa này
khoảng 50,000 năm rồi.
Họ đã nói về lịch sử rạn san hô đã hình thành như thế nào
rất lâu trước khi các nhà khoa học biết nó tồn tại.
Để nghe câu chuyện đó, tàu Alucia sẽ mang chúng ta đến bắc Queensland
để gặp gỡ một cộng đồng có mối kết nối đặc biệt
với thế giới dưới nước này.
Họ là người Gimuy Walubara Yidinji.
Và họ sống bên ngoài thành phố Cairns.
Cộng đồng người này đã sống dọc theo rạn san hô hằng ngàn năm nay.
Và nhiều truyền thống của họ đã quay lại thời gian cổ xưa.
Và một trong số họ nói làm thế nào rạn san hô tồn tại.
Đó là một truyền thuyết được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
dưới dạng một cuộc khiêu vũ.
Hãy kể cho tôi nghe điều gì liên kết với cuộc khiêu vũ này.
Đó là một phần về câu chuyện luật lệ được cha tôi kể cho tôi nghe,
và người kể cho cha tôi nghe là ông tôi.
Một phần của cuộc khiêu vũ đã tạo sự quan tâm nơi tôi
là câu chuyện của Gunyah và con cá linh thiêng.
Câu chuyện bắt đầu khi Gunyah đi ra ngoài biển.
Và anh ta thấy một ánh sáng lấp lánh trong nước, mà anh ta nghĩ là cá.
Và khi anh anh ta đâm nó bằng giáo,
anh đã đâm nhằm con cá linh thiêng, con cá đuối.
nên con cá nổi giận và bắt đầu vùng dậy.
Và với đôi cánh của nó, nó làm cho biển nổi sóng
và nó làm cho biển dâng lên.
Chúng ta hãy trở lại thời điểm khi con người đầu tiên đến đây.
Vậy nó như thế nào?
Bờ biển lúc đó đã rất khác biệt.
Bờ biển lúc đó ở phía ngoài này,
trên rìa của rạn san hô Great Barrier.
Mực nước biển lúc đó phải thấp hơn nhiều
và họ có thể đánh bắt cá và đi săn dọc bờ biển.
Có những đồi đá vôi
cây khuynh diệp, vùng đầm lầy.
Đã có những rừng đước ngập nước.
Nhưng nó gồ ghề 14,000 năm rồi,
thời tiết bắt đầu thay đổi đột ngột.
Đó là cuối kỷ Băng hà.
Và nước bắt đầu làm ngập thềm lục địa
và bắt đầu gây lụt lội, vùng đất bằng phẳng này.
- Và đó là khoảng đời của một con người? - Đúng vậy.
Vậy con người sống ở đây phải rút lui?
Đúng vậy. Đó là lúc đầy kịch tính đối với họ.
Họ đã phải đi theo bờ biển
họ càng lùi, càng lùi hơn nữa
khi nước càng dâng cao.
Tốc độ thay đổi rất lớn trong vùng bằng phẳng này,
bờ biển phải lùi lại hằng trăm mét mỗi năm.
- Mỗi năm à? - Mỗi năm.
Trời! Thật kinh khủng.
Câu chuyện của chúng ta về nước biển dâng.
Và đã từng có vách đá ngoài kia.
Và qua khỏi vách đá là nơi đã từng là đại dương.
Nó thật sự nổi bật.
Vì các nhà khoa học của phương tây mới bắt đầu khám phá
nơi gợi ý là biển,
10,000, 20,000 năm qua, ở tít ngoài kia,
chính xác như câu chuyện đã kể.
- Thật lạ thường. - Yes.
Câu chuyện dân gian về một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ.
Phải. Và cách duy nhất để giữ nó còn sống mãi
- là qua bài hát và điệu vũ. - Yes.
Hãy giữ nó mãi với nền văn hóa của chúng ta.
Truyền thống sẽ sống mãi.
- Yes. - Thật tuyệt.
'Thật kinh ngạc khi câu chuyện này sống mãi
'qua nhiều năm và lưu truyền qua nhiều thế hệ.
'Và đồng thời với các nhà khoa học bây giờ đã khám phá ra
'tuổi của Great Barrier.'
Polyp xây dựng rạn san hô xuất phát như cái trứng,
quét qua đây bởi những dòng nước biển.
San hô không phải là mới so với hành tinh chúng ta.
Chúng đã hiện diện khoảng 500 triệu năm rồi.
Những rạn san hô mới mang lại ngôi nhà cho hằng ngàn loài động vật,
và cực kỳ nhanh, toàn bộ quần thể mới bắt đầu thiết lập.
Ngày nay, rạn san hô Great Barrier
là một trong những quần thể đa dạng của các động vật trên hành tinh.
Và đó là câu chuyện của những cư dân đáng kể trên rạn san hô
mà tôi muốn thăm dò tiếp theo.
Để làm việc đó, tàu Alucia mang chúng tôi về phương bắc, đến một nơi rất đặc biệt.
Đảo Thằn lằn (Lizard Island).
Nó là một trong 600 hòn đảo của lục địa
nằm rải rác theo Great Barrier Reef.
Và đầm phá nông của nó được biết là có tính đa dạng sinh học nổi bật.
'Với tàu Alucia đang bỏ neo ở vùng nước sâu,
'một phương tiện vận chuyển khiêm nhường sẽ cần thiết để vào bờ.
'Lần đầu tiên tôi đến đảo Thằn lằn là vào năm 1957.
'Nó là đảo hoàn toàn không có người ở.
'Tôi lại không biết tầm quan trọng của tiền đồn này
'trong việc giúp đỡ chúng ta hiểu được rạn san hô.
'Nhưng hôm nay, chính xác là nơi quan trọng này
'lại nổi tiếng khắp thế giới .'
Nơi đây, trong vài thập niên qua, có một trạm khảo sát
nơi các nhà khoa học có thể khám phá liên tục đến từng chi tiết
tính phức tạp đầy đủ của các loài động vật tạo nên rạn san hô.
Mỗi năm, đảo Thằn lằn tiếp đón 100 dự án khác nhau.
Nơi đây, các nhà khoa học đưa ra những ánh sáng mới
về cuộc sống của các cư dân rạn san hô
và cách quần thể này hoạt động.
Nhờ cuộc khảo sát của họ, bây giờ chúng ta biết các rạn san hô cạnh tranh với rừng mưa
về số lượng các loài mà nó nuôi dưỡng.
Câu hỏi đầu tiên là, sự đa dạng sinh học đó đến từ đâu?
Rạn san hô ở đảo Thằn lằn có tất cả sự phong phú của nó
tới tất cả các loài thực vật chuyên biệt, nhiều nơi, bao bọc cả bãi biển.
Chúng nối đất liền và biển cả
và chúng sống còn đối với quần thể ở rạn san hô.
Chúng là rừng đước.
Nơi nương tựa là các rễ đước
là hằng ngàn con cá mới lớn đủ hình dạng và kích cỡ.
Nhiều con cá nhỏ này trông không đủ nguy hiểm,
nhưng khi chúng lớn lên, chúng sẽ trở thành
những loài thú săn mồi dữ tợn nhất của rạn san hô.
Thực vậy, sự hiện diện của rừng đước như một nhà nuôi trẻ
là một trong những lý do tại sao quần thể cá của rạn san hô
rất đa dạng và trù phú nhất thế giới.
Rừng đước chẳng những là nhà nuôi trẻ, mà còn là sân chơi cho mọi loài.
Mục đích của trò chơi ở đây là sống còn cho mọi giai đoạn dễ bị tổn thương
cho bất kỳ đời sống động vật nào, để đến tuổi vị thành niên.
Những con rùa con...
..cá đuối và ngay cả cá mập tìm nơi ẩn náu ở đây.
Những con cá mập vi chấm đen này chỉ mới có vài tuần tuổi.
Và chỉ có 1/6 số con
lớn đến trưởng thành khi chúng ra đến rạn san hô.
Trong năm đầu tiên chúng sống,
rừng đước có vai trò sống còn trong việc giữ cho chúng an toàn.
Khi còn nhỏ, chúng dễ bị tấn công từ những con cá mập trưởng thành.
Nhưng sự rối rắm của rễ đước giữ cho thú săn mồi lớn ở bên ngoài
và ngăn chúng ăn những con nhỏ hơn.
Khi các con cá nhỏ đã sẵn sàng,
chúng rời bỏ thế giới che chở chúng lại phía sau
và thẳng tiến ra rạn san hô vượt quá những chùm rễ đước.
Thử thách kế tiếp sẽ được tìm thấy nơi ở của chúng
là một trong những hệ sinh thái đông đúc nhất trên hành tinh.
Đạt đến các bậc thang ở đây không phải là một kỳ tích dễ dàng.
Đó là lý do tại sao những đặc trưng nổi bật nhất của rạn san hô
đã phát triển theo mối quan hệ đặc biệt.
Cá hề đã giải quyết vấn đề đông đúc
bằng cách chia sẻ khoảng không với một sinh vật khác, loài hải quì khổng lồ.
Chúng thành lập mối quan hệ trong đó hai bên cùng có lợi.
Hải quì có những xúc tu được lắp đầy bởi các tế bào châm chích.
Một con cá đến gần sẽ bị một vết châm chích rất khó chịu,
nhưng chuyện đó không xảy ra với cá hề,
nhờ vào một lớp màng nhày bảo vệ bao quanh cá.
Cá hề bảo vệ cho hải quì tươi tốt
bằng cách lấy đi những ký sinh trùng đeo bám.
Đến lượt nó, hải quì bảo đảm sự an toàn cho cá hề.
Các tế bào châm chích sẽ tấn công
những loài có thể đe dọa cá hề.
Đối với một đôi cá hề đến mùa sinh sản, sự bảo vệ đó là sống còn.
Con mái có thể đẻ đến 1,000 trứng
trên mặt đá nằm bên dưới ngôi nhà hải quì của nó.
Khi nó dán chặt các cái trứng lại với nhau một cách công phu,
con trống theo sát phía sau, bắt đầu thụ tinh cho tất cả trứng.
Một tuần sẽ trôi qua trước khi các con non sẵn sàng chui ra.
Trứng chỉ nở ra vào ban đêm,
nên để thu hình chúng, chúng ta phải sử dụng máy quay hồng ngoại
trong một môi trường quay phim đặc biệt.
Đây thực sự là lần đầu tiên hành vi này được quay thành phim.
Với sự cổ vũ dịu dàng của cha chúng,
các con non được giúp đỡ chào đời.
Một khi ấu trùng được tự do, chúng tự tìm đường đi.
Chúng trải qua những tuần đầu tiên trong cuộc đời
để phát triển trong vùng biển mở.
Nhưng con cá hề con làm cách nào
tìm đường trở lại rạn san hô
sau khi đã trôi giạt nhiều dặm ngoài biển khơi?
Để hiểu được điều đó, chúng ta sẽ đổi cách nhận thức
chúng ta không chọn một thứ kết hợp với thế giới dưới nước đầy màu sắc.
Âm thanh.
Rạn san hô đáng ngạc nhiên là nơi ồn ào.
Cá và vác động vật có xương sống luôn tạo ra những tiếng kêu lách cách
tiếng kêu rền rỉ và tiếng đớp mồi.
Rạn san hô càng sung túc, càng có nhiều cư dân với số lượng đông đúc và đủ chủng loại
và bản hòa âm càng ầm ĩ.
Chúng ta biết những con cá đó giống như chim,
thường xướng âm vào lúc bình minh và hoàng hôn.
Cá Damselfish kêu để bảo vệ lãnh thổ.
Cá ngựa tạo tiếng lách cách để thu hút giao phối.
Những loài khác nhau tạo nhiều loại âm thanh khác nhau
đơn giản là để thực hiện nhiều nghĩa vụ khác nhau.
Cá vẹt gặm san hô cứng
là điều luôn luôn có trên rạn san hô.
Cá tiếp nhận âm thanh theo hai cách khác biệt nhau.
Nhiều loài có tai trong, nhưng khi ở dưới nước,
chúng cũng có thể cảm nhận âm thanh như những xung động.
Tiếng ồn là chìa khóa chỉ định cộng đồng đang ổn định.
Trên thực tế, âm thanh càng ồn ào trên rạn san hô,
càng có lời mời mọc những kẻ mới đến.
Kẻ mới đến là cá hề con.
Con trống này không lớn hơn một cái nút áo,
nhưng đã đến lúc cậu ta tìm lấy một vị trí trong thành phố lớn.
Ở giai đoạn này, khả năng bơi lội của cậu ta cho thấy một sự khao khát nào đó.
Nhưng khả năng nghe của nó cũng rất nhạy, nó có thể nói trên hằng trăm mét
nếu điều kiện ở rạn san hô thích hợp.
Chuyến hành trình của nó có thể kéo dài vài ngày.
Chặn cuối cùng để đến thường xảy ra ban đêm để tránh thú săn mồi.
Cá có thể nghe và đáp ứng với âm thanh như thế nào trên một rạn san hô trù phú
được khảo sát tại đảo Thằn lằn này.
Và các nhà khoa học có cách đơn giản để thu thập những con cá này để khảo sát.
Một cái bẫy ánh sáng giống như cái này trên đảo Thằn lằn,
là một cách để đánh giá cách rạn san hô hoạt động.
Giống như bướm đêm trước ngọn lửa, những con cá con cũng bị thu hút bởi ánh sáng.
'Bằng cách lấy mẫu những thành viên mới nhất của quần thể,
'các nhà khoa học có thể tìm ra các bao xa con cá mới lớn này
'vui lòng đi đến ngôi nhà mới.'
Trong trường hợp của cá hề, nó được biết đã trải qua
400km trước khi tìm đến rạn san hô.
May thay, trong phần lớn trường hợp, đó là một hành trình ngắn.
Hiếm khi nó trở lại đúng bụi hải quì
nơi nó được sinh ra,
60% tìm thấy ngôi nhà mới trên cùng rạn san hô.
Đối với cá hề và hải quì, sự hợp tác là chìa khóa
để thành công trong môi trường quá đông đúc này.
Tuy nhiên, những cư dân khác, vận dụng theo một phương cách khác.
Thay vì chia sẻ nhau nơi ở, chúng chiến đấu mãnh liệt để giành lãnh thổ.
Đây là một con tôm tích.
Phát hiện kẻ đối nghịch, đã là phân nửa cuộc chiến đấu.
Có nhiều loại tôm tích khác nhau
nhưng chúng có một điểm chung,
thị lực tuyệt vời.
Trải qua 400 triệu năm hệ thống thị giác của tôm tích
phức tạp nhất trong toàn bộ vương quốc động vật.
Đôi mắt của chúng gắn trên hai cái cuống, làm cho chúng có thể nhìn một cách độc lập,
trái với mắt chúng ta thu nhận hai hình ảnh,
mỗi mắt của chúng tạo ra ba hình ảnh khác nhau.
Chẳng những như thế, trái với mắt chúng ta có 3 cảm quan trong mắt,
tôm tích có đến 16, cho phép chúng truy cập tới
phổ ánh sáng mà chúng ta không thấy, để cho một hình ảnh.
Và chúng có thể dùng thị lực của mình với hiệu quả tàn phá.
Trong khi một số được trang bị như giáo mác, một số khác có những cái chùy.
Một số chúng là nhà vô địch quyền anh.
Chúng có thể tung ra một cú đấm
còn nhanh hơn viên đạn của nòng súng .22.
Đòn ra tay mạnh mẽ này làm bất tỉnh con mồi
và chiến đấu bảo vệ hang của nó.
Tôm tích là kẻ rất tự hào về chiếc hang của mình trên rạn san hô.
Trên thực tế, chúng là kẻ giữ vệ sinh bắt buộc.
Chúng giữ hang mình thật gọn gàng, ngăn nắp.
Với tất cả những cố gắng đó, cũng không ngạc nhiên khi chúng
chiến đấu mãnh liệt để giành lãnh thổ.
Thực tế tôm tích tự gây ra cho mình
nổi tiếng là kẻ hay gắt gỏng.
Nhưng các nhà khoa học đã phát hiện có một mặt khác
đối với các đại trượng phu này.
Con trẻ này hy vọng sẽ bắt được một ánh nhìn giao phối.
Anh ta bắt đầu cho thấy đôi ăng ten như mái chèo của mình.
Kỹ thuật của nó có thể không gây ấn tượng với chúng ta
nhưng nó đang thực sự đang gởi tới con cái một dấu hiệu thầm kín.
Và điều đó có thể xảy ra vì tôm tích có thể thấy
và phản hồi một loại ánh sáng
mà các sinh vật khác trên thế giới không thấy được...
..kể cả chúng ta.
Con đực cho thấy sự mời mọc riêng tư lời khiêu vũ với con cái này.
Cho đến giờ mọi việc đều tốt đẹp.
Cô nàng đang chuẩn bị theo cách của mình trên sàn vũ.
nếu con đực có thể gây ấn tượng trước con cái theo cách trình diễn này
nó sẽ chọn anh ta làm cha của những đứa con mình.
Có vẻ như con đực này đã có tất cả quyền giao phối.
Tuy nhiên, giao đoạn tán tỉnh cuối cùng, thường xảy ra
ngoài tầm mắt, bên trong chiếc hang.
Tôm tích có thể được cho rằng là con vật đầy màu sắc của rạn san hô
và điển hình cho chìa khóa của sự sống còn nơi đây.
Mỗi cư dân đã có chách chạm khắc một hốc đá đặc biệt riêng cho mình
và tất cả điều đó đã tạo ra sự đa dạng phi thường.
Ở đây, cuộc sống có thể tiến hóa 50% nhanh hơn tất cả môi trường biển nào khác.
Những sinh vật nhỏ bé đã xây dựng một hệ sinh thái đáng kể
tạo ra một môi trường sống phức tạp giúp ích cho tất cả các dạng sống.
Nhưng không có một cư dân nào của rạn san hô ở đây
mà không có một sự kiện thực sự khác thường.
Nó xảy ra một lần trong một năm
và là quang cảnh tự nhiên vĩ đại nhất.
Cho đến thập niên những năm 1980 các nhà khoa học mới khám phá ra nó,
ở đây, trên rạn Great Barrier này.
Chỉ một vài đêm trong năm
khi các điều kiện đã chín muồi,
dọc theo suốt chiều dà của rạn san hô,
tất cả các loài san hô đều phun trào.
Đó là sự kiện phóng thích trứng vĩ đại
và là một trong những kỳ quan của thế giới tự nhiên.
Chỉ có một lần trong năm
khi các san hô không tự lớn lên bằng cách mọc nhánh,
mà sinh sản theo tính dục, và đó là điều sống còn cho rạn san hô.
Trong những năm gần đây, chúng tôi học được những điều
về những yếu tố ảnh hưởng đến thời điểm phóng thích trứng.
Nhưng dù chúng ta biết nó xảy ra trong những ngày trăng tròn
tháng 10 hay tháng 11, cái gì khởi phát cho việc đó vẫn còn là điều bí mật.
Ánh sáng của mặt trăng có lẽ có ảnh hưởng,
nhưng cũng có nhiều yếu tố khác,
bao gồm nhiệt độ của nước và tình trạng của thủy triều.
Và khi sự kiện xảy ra,
dọc chiều dài của rạn san hô,
có một niềm phấn khích chung.
Cá và những thú săn mồi khác tụ tập lại.
Đây sẽ là cơ hội cho một cuộc yến tiệc.
Thời điểm xảy ra rất chính xác.
Mỗi loài san hô có một điểm khởi phát đặc biệt,
nhưng chúng phải tiến hành đồng thời để bảo đảm thành công.
Chỉ nửa giờ trước khi sự kiện lớn xảy ra,
có dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự phóng thích trứng bắt đầu.
Có những gói nhỏ chứa tinh dịch và trứng trồi ra từ polyp.
Khi thời khắc đã đến, có sự phóng thích hằng loạt.
Hằng mấy trăm dặm dọc theo bờ biển, các đám san hô đều phun trào.
Chỉ cho đến khi tảng sáng bạn mới thấy hết mức độ của sự kiện.
Một dải dài của các trứng san hô trôi trên mặt nước biển.
Sau khi san hô đã phóng thích trứng,
hằng tỉ ấu trùng trôi giạt khắp nơi
theo thủy triều và dòng nước biển.
Phần lớn chúng sẽ bị cá và những sinh vật khác ăn,
nhưng những trứng sống sót sẽ tìm một nơi định cư lại,
hoặc ở nơi trống trải của rạn san hô có sẵn
hoặc sẽ tìm thấy một nơi mới.
Những tân binh của các loài san hô sẽ liên tục
phát triển như tổ tiên của chúng từ 10,000 năm qua.
Chúng là những vật thể thiết yếu trong đó cả dải san hô phụ thuộc vào.
Rạn san hô Great Barrier là như thế
vì những polyp san hô tí hon không ngừng kiến tạo.
Và điều mà chúng tạo ra là một trong những kỳ quan của thế giới tự nhiên.
Ở tập kế tiếp, chúng ta sẽ băng qua rạn san hô Great Barrier
để gặp những du khách lạ thường.
Chúng ta sẽ gặp những con rùa
đã băng qua hằng ngàn dặm để đến đây
và những người đặc biệt
đã cứu chúng thoát khỏi thảm họa.
Chúng ta sẽ mặt đối mặt với kẻ săn mồi vĩ đại của rạn san hô.
Wow. Có một con cá mập lớn.
Chúng rất đẹp trong nước.
Và chúng ta sẽ gặp cá voi đang tìm cách tiếp xúc với con người,
một hành vi không thấy nơi nào trên trái đất.
Một số đến từ vùng biển mở,
những con khác đến từ vùng đất ven bờ
và còn có những con khác đến từ bầu trời,
để làm phong phú thêm quần thể vốn đã phức tạp
được biết như là rạn san hô Great Barrier.
NHẬT KÝ HÀNH TRÌNH
Trong loạt phim này,
đội sản xuất đặt ra một thử thách đầy tham vọng.
Họ muốn tôi trải nghiệm Great Barrier Reef như chưa từng xảy ra trước đây.
Để đạt được điều đó, chúng tôi trang bị một chiếc tàu khảo sát chuyên biệt...
..tàu Alucia.
Có không nhiều chiếc tàu giống như thế này trên thế giới
nó là một tấm thảm thần cho chúng ta.
Nó cho phép chúng ta lướt quanh rạn san hô
và để cho David nói những phần khác nhau của câu chuyện.
Trên tàu, với tất cả những kỹ thuật tiên tiến nhất,
máy bay trực thăng, phòng thí nghiệm
và một hệ thống vẽ bản đồ tiên tiến nhất.
Nắm quyền điều khiển Alucia,
Thuyền trưởng Frank Alika.
Công việc đưa con tàu vào đúng vị trí
cho chuyến hải hành đầu tiên vẫn còn đè nặng trên vai anh ấy.
Một số hải đồ vẫn chưa chi tiết hơn những bản khác,
phải hơi đặc biệt, hầu như phải chi tiết
và mọi việc ở đây có vẻ bề bộn
và bạn thực sự không muốn như vậy.
May mắn thay, anh ấy đã thực hành nhiều
hơn là thuyền trưởng trong chuyến đi đầu tiên của tôi vào năm 1957.
Nó có vẻ thô sơ lắm.
Các máy quay được nâng cấp bởi thiết bị hẹn giờ
và chỉ có mình tôi và người quay phim với ống kính 16mm
và tôi đã thu được cảnh quay.
Nó có thể là các cảnh quay khiêm nhường nhưng đột phá.
Chúng tôi đã làm việc đúng chỗ trên rạn san hô
nơi đội quay phim chưa bao giờ đến trước đây.
60 năm sau, tôi đã nói chúng ta sẵn sàng làm nên lịch sử một lần nữa.
Lần này, để đến chỗ mới của rạn san hô,
tôi phải nhờ đến chiếc tàu ngầm Triton.
Nó rất linh động theo điều kiện ở chỗ nông nào chúng tôi có thể đến.
Nó làm việc ở độ sâu 1,000m dễ dàng,
nhưng chúng tôi cũng có thể làm việc ở nơi có sóng vỗ,
nên nó có thể sắp đặt hệ thống rất tốt.
Tầm nhìn rất đáng ngạc nhiên, bạn thấy là bạn có thể quan sát đấy.
Yes, chiếc tàu có vẻ sáng sủa đấy.
Chỉ với vài giờ ngắn ngủi trước khi lặn xuống,
sự phấn khích và cả áp lực đè trên vai thủy thủ đoàn.
Đây sẽ là cơ hội cuối cùng cho đội quay
để kiểm tra giá lắp cho máy quay
và bảo đảm mọi thứ vào đúng vị trí.
Đó là mộ buổi sáng bận rộn.
Chúng tôi có các chuyên âm thanh, quay phim
lắp đặt mọi thứ vào trong tàu ngầm.
Chúng tôi vận hành mọi thứ.
Có một chút lo lắng khi bạn mang theo một người dẫn chương trình 88 tuổi
hoặc có gì đó tương tự.
Ý tôi là khoảng không gian trong tàu ngầm khá chật.
Có thể có điều gì đó trục trặc.
Chúng tôi luôn phải cẩn trọng.
Ngay cả phải rất linh động với người vận hành
phải cố gắng trong tàu ngầm.
David rất hoạt bát và thích hợp,
nhưng ông ấy đã 88 tuổi nên chúng tôi hơi lo
về việc ông ấy phải hoạt động trong tàu ngầm.
Yeah, đúng vậy, đó là vấn đề.
OK, nên chúng tôi sẽ...
Bác cứ xuống, anh ấy sẽ hướng dẫn vào đúng vị trí.
Bác cứ để chân bác ở chỗ này, David.
Cứ thế. Chỗ ấy đấy. Đúng rồi. OK.
Bác có thể ngồi cạnh cháu nếu bác muốn.
Gần như ngồi cạnh phi công!
Được rồi, cháu đã từng như thế mà. Đó là cách bác ấy vào vị trí.
David, như thường lệ, bất chấp những lo ngại của chúng tôi
bước vào trong khoang mà không có một rắc rối nào
giống như bác ấy mới 25 tuổi vậy.
Cứ ngồi vào vị trí. Vậy được chứ? Yep.
Vậy bảo đảm rồi, chúng ta sẵn sàng.
Chiếc tàu ngầm nặng 8 tấn
và đưa được xuống nước là công việc chính.
Có gì đó gần như ngoại lệ so với Triton
khi bắt đầu vận hành, nó ở đây trên lòng tàu Alucia.
Đột nhiên, ở phần đuôi tàu bỗng trở nên sống động.
Mọi người chạy tới chạy lui.
Mọi thứ không thể tin được đến từng chi tiết, được lên kế hoạch cẩn thận,
nhưng bạn bị cuốn đi như cơn gió lốc khi các dây chằng buộc bắt đầu kéo
và chiếc tàu ngầm bắt đầu di chuyển về phía trước.
Bạn biết đấy, đây là giây phút rất hứng thú.
Đây là ngày trọng đại trong thế giới của David Attenborough.
Khi chúng tôi biến mất dưới những con sóng,
ra khỏi tàu mẹ,
ở dưới nước, nhà quay phim Steve Hudson chuẩn bị quay phim chiếc tàu ngầm
khi anh ta đang ở ngoài rạn san hô.
Nick và tôi bắt đầu nhảy xuống nước,
đạt đến độ sâu tối đa khoảng 30 mét
và quay từ bên ngoài tàu ngầm
khi nó bắt đầu đến rạn san hô.
Cũng khá mệt mỏi.
Bạn phải lội trước nó, rồi phía sau nó,
bên dưới, rồi lại bên trên,
để có càng nhiều đoạn phim càng tốt.
Nhưng hôm nay, vì dòng chảy mạnh, khó quan sát.
Đầu tiên, Steve cố gắng định vị chiếc tàu ngầm qua làn nước đục.
Cuối cùng, anh ấy cũng tiếp xúc được.
Trước khi chúng tôi xuống sâu hơn và quá phạm vi của anh ta,
Steve phải quay phim từ bên ngoài tàu ngầm.
Chỉ huy đội quay phim Paul Williams
quay cảnh hành động từ bên trong tàu ngầm.
Để có những đoạn phim đẹp,
người thợ lặn phải kết hợp với đội quay trong tàu ngầm.
Chuyện đó dễ nói hơn làm.
Chúng tôi theo đúng nghĩa đen là đang ở trong bọt nước.
Chúng tôi không thể nói với người lặn bên ngoài.
Chúng tôi phải ra dấu.
Bạn biết đấy, nó giống như,
"Ra khỏi tầm nhắm," hoặc là,
"di chuyển hơi xa chỗ đó vậy."
Anh có thấy anh ta ra dấu không, yeah?
Anh ấy nói, "Cảm ơn."
Cảm ơn và...
Chúng tôi mới vừa lặn xuống.
'Khi tàu ngầm lặn sâu hơn,
'chúng tôi phải xử lý những vấn đề về tầm nhìn...
Oh, đẹp làm sao.
'..nó cho thấy rạn san hô
'là một trường sống chói ngời trên hành tinh.'
Oh, hãy nhìn sâu vào chỗ này.
Nó thật đẹp so với người tuổi tác như tôi
co thể tiếp nhật một cảm giác thật dễ chịu.
Cá mập xám kìa.
Không có vấn đề gì về chuyện thở. Không có vấn đề gì về chuyện nói.
Không có vấn đề gì về sự vận động của bạn.
Có một con khác.
Bạn chỉ cần ngồi đây
một trong những nơi tuyệt vời trên trái đất.
Một đặc quyền ít ai có được.